admin
नवी दिल्ली:
रेशनकार्ड धारकांसाठी एक मोठी आणि दिलासादायक बातमी आहे. आता रेशनच्या दुकानांवर धान्य घेण्यासाठी अंगठा लावण्याची कटकट लवकरच संपणार आहे. सरकारने बायोमेट्रिक फिंगरप्रिंटसोबतच ‘फेस ऑथेंटिकेशन’ (चेहऱ्यावरून ओळख पटवणे) हा नवा पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे. भारतीय विशिष्ट ओळख प्राधिकरणाने (UIDAI) सार्वजनिक वितरण प्रणालीसाठी (e-PDS) ही नवीन सुविधा १ ऑक्टोबर २०२६ पासून लागू केली आहे.
सध्या रेशनच्या दुकानांवर ई-पीओएस (e-POS) मशीनद्वारे लाभार्थ्यांची ओळख पटवण्यासाठी फिंगरप्रिंट (बोटांचे ठसे) घेतले जातात. मात्र, अनेकदा फिंगरप्रिंट मॅच न झाल्यामुळे अनेकांना रेशन मिळण्यात मोठी अडचण येत होती. विशेषतः वृद्ध व्यक्ती आणि सतत शारीरिक कष्ट किंवा मजुरी करणाऱ्या लोकांचे फिंगरप्रिंट घासले गेल्यामुळे मशीन ते स्कॅन करू शकत नसे. या समस्येची गंभीर दखल घेत सरकारने फिंगरप्रिंटला पर्याय म्हणून ‘फेस रेकग्निशन’ (चेहरा ओळख) प्रणालीला मंजुरी दिली आहे. आता जर मशीन फिंगरप्रिंट वाचू शकली नाही, तर ई-पीओएस मशीन लाभार्थ्याचा चेहरा स्कॅन करून त्याची ओळख पटवू शकेल आणि त्याला कोणत्याही त्रासाविना रेशन मिळू शकेल.
UIDAI च्या माहितीनुसार, हे ‘फेस ऑथेंटिकेशन’ एक संपर्करहित (Contactless) आणि अत्यंत सुरक्षित प्रक्रिया आहे. याचा अर्थ असा नाही की फिंगरप्रिंटची आवश्यकता पूर्णपणे संपुष्टात येईल, तर फेस स्कॅनिंगला एक अतिरिक्त आणि साहाय्यक पर्याय म्हणून जोडण्यात आले आहे. ही नवीन प्रणाली राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या ई-पीडीएस (e-PDS) सिस्टीममध्ये टप्प्याटप्प्याने लागू केली जात आहे. सरकारच्या या महत्त्वपूर्ण निर्णयामुळे त्या लाखो वृद्धांना आणि मजुरांना मोठा दिलासा मिळेल, ज्यांना अंगठ्याचे ठसे न जुळल्यामुळे रेशन मिळण्यात सातत्याने अडथळे येत होते.
