नवी दिल्ली:
नवी दिल्लीत सुरू असलेल्या १८ व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत (18th BRICS Summit) भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतीन आणि चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची एकत्र आलेली छबी सध्या जागतिक स्तरावर चर्चेचा विषय ठरली आहे. या तिन्ही नेत्यांच्या हस्तांदोलनाचा फोटो एकजुटता आणि बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्थेचा एक भक्कम संदेश देत आहे. जागतिक अस्थिरता आणि तणावाच्या या काळात भारत-रशिया-चीनच्या या समीकरणाने जगभरातील कूटनीतिक वर्तुळाचे लक्ष वेधून घेतले आहे. पंतप्रधान मोदींनी शेअर केलेले या परिषदेचे फोटो ‘ग्लोबल साऊथ’ची वाढती ताकद आणि महत्त्वाचे प्रतीक मानले जात आहेत.
मोदी आणि पुतीन यांच्यात महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय चर्चा
या परिषदेदरम्यान पंतप्रधान मोदी आणि पुतीन यांच्यात महत्त्वाची द्विपक्षीय चर्चा झाली. यामध्ये २०३० पर्यंत व्यापार, ऊर्जा, अवकाश आणि संरक्षण क्षेत्रातील भागीदारी अधिक मजबूत करण्यावर दोन्ही नेत्यांचे एकमत झाले. यासोबतच, पुतीन यांनी पंतप्रधान मोदींना पुढील वार्षिक शिखर परिषदेसाठी रशिया दौऱ्याचे निमंत्रणही दिले आहे.
सात वर्षांनंतर शी जिनपिंग भारतात
दुसरीकडे, चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांचा तब्बल सात वर्षांनंतरचा भारत दौरा ही एक मोठी आणि महत्त्वाची राजकीय घडामोड मानली जात आहे. २०२० मधील गलवान संघर्षानंतर, अलीकडेच ऑक्टोबर २०२४ मध्ये झालेल्या सैन्य माघारीच्या करारामुळे दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्याची आशा पल्लवित झाली आहे. सीमा आणि व्यापारविषयक प्रश्न अद्याप पूर्णपणे सुटलेले नसले तरी, दोन्ही नेत्यांमधील संवादामुळे विश्वासार्हता वाढण्याच्या दृष्टीने सकारात्मक पावले पडू शकतात.
बदलत्या जागतिक राजकारणाचे संकेत
पुतीन, मोदी आणि शी जिनपिंग यांचे ब्रिक्सच्या व्यासपीठावर एकत्र येणे ही कोणत्याही नव्या औपचारिक लष्करी किंवा राजकीय युतीची घोषणा नाही, तर परस्परांमध्ये मतभेद असूनही जागतिक पातळीवर संवाद आणि सहकार्याची असलेली गरज यातून अधोरेखित होते. युक्रेन युद्ध आणि पश्चिम आशियातील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, ब्रिक्स देशांची ही भूमिका स्पष्ट करते की ते एका स्वतंत्र, संतुलित आणि बहुपक्षीय जागतिक व्यवस्थेच्या बाजूने आहेत. हा क्षण केवळ एक राजशिष्टाचार नसून बदलत्या जागतिक राजकारणाचे एक अत्यंत महत्त्वाचे संकेत आहे.

